Barutu ve Diğer Ateşli Silahları Kim Bulmuştur ?

Barutu ve Diğer Ateşli Silahları Kim Bulmuştur ?

  Barutun bulunuşu nasıl olmuştur kim tarafından bulunmuştur ? Barut nedir ne işe yarar ? Barut Uzak şarkta olduğu gibi ihtimal Yakın şarkta da çoktan beri biliniyordu. Belki ondan harp için de istifade edilmiştir. Araştırmalar, Prof. Barthold’a ait olan ve ihtimalle ifade edilen bu cümlelerin ihtimalden öte bir gerçek olduğunu ortaya çıkarmıştır. Bugün artık barutun mucidinin Müslümanlar olduğu biliniyor. Corci Zeyan, bu hakikati, ”Barutun  icadının olduğunu gördük” diyor. Bir görüşe göre onu Türkler icat etmişlerdir.

  On ikinci yüzyılın İslam alimleri barutun formülünü kesin olarak biliyorlardı. Haçlı taarruzlarına karşı Müslüman hükümdarlar meşhur kimyagerlerden faydalanıyor, barutun yakıcı ve tahrip edici gücünden istifade edebilmek için onları fabrikalarda çalıştırıyorlardı. İbni Baytar 1240’ta barutun formülünü anlatan bir eser kaleme aldı.

  Müslümanlar Batılılardan çok önce barutun itici gücünden faydalanmayı başarmış, onu ateşli silahlarda kullanmışlardır. İbni Haldun’un Kitabu’l-Ilber’inde anlattığına göre Merakeş Sultanu Ebu Yusuf 1273’te Güney Magripteki Sicilmasa şehrini kuşattığında barutla ateş yapabilen makine kullanmıştı. Bu makine neftle karışık demir parçalarını atmaktaydı. Kuzey Afrikalı Berberiler de savaşta barutun itici gücünden faydalanıyorlardı. Memluklulardan Sultan Baybars döneminde Suriye’ de yaşan Hasanü’r Rammah Necmeddin el-Ahdab ”Münasül Harbiyye” isimli eserinde barutun ana maddesi olan güherçileden bahsetmiş, ayrıca fişek yapımıyla ilgili tarif ve formüller vermiştir. Batıda barutun hazırlanışıyla ilgili ilk bilgilerin yer aldığı Grek asıllı Marc’ın eserinde anlattıklarıya Hasanü’r Rammah’ın eserindeki son derece benzerlik dikkat çekicidir. Yakın zamana kadar Batıda barut denilince Roger Bacon, Büyük Albert ve Berthold Schwarz’ın isimleri hatıra geliyordu. Prof. P. K. Hitti, Bacon’un formülünden sahte uydurma olduğunu söylüyor, Gustave Le Bon de bu konuda şu değerlendirmeyi yapıyordu:
  ” Casiri’nin ilk önce takip ettiği yoldan giderek Reiaud ve Fave ve nihayet Andres ve Viardot’un elde ettiği neticeler göstermiştir ki, barutun mermileri sevk edecek bir patlayıcı madde olarak kullanılması sadece Müslümanların eseridir. Bu yazarlardan ilk ikisi, çalışmalarının başında barutun Çinliler tarafından icat edildiği yolundaki yaygın fikri kabul etmişlerdi. Fakat 1850 yılında yayınladıkları bir eserinde bu fikirlerden dönüyorlardı. Elde ettikleri yeni yazmalar, bütün dünya harp usulleri kökünden değiştirmiş olan bu buluşun Müslümanlar tarafından yapıldığı göstermekteydi. Diyorlar ki ” Güherçilenin bulunması ve bunun havai fişeklere tatbiki Çinlilere aittir. Müslümanlar barutun büyük itici gücünü görmüş bu kuvveti kullanmışlardır. Tek kelimeyle ateşli silahların mucidi Müslümanlardır.

   Barutun Batıya 1240’ta girdiğini biliyoruz. Onunla ilgili ilk bilgilere İtalyanca tercümelere rastlandı. İslami kaynaklardaki bu bilgiler Roger Bacon’la Alman Albertus Magnus’a geçti. Dr. Sigrid Hunke’e göre muhtemelen Albertus Magnus da seyahatleri esnasında bu hayret verici bilgisini Freizburg’da barutun sözde mucidi Fransız Berthold Schwarz’da nakletti. Sözde barutun bulunuşu Fransız Berthold Schwarz katkı sağlamıştır deniliyor fakat birçok eserde Berthold’dan önce barutun bulunuşu hakkında İslam alimleri tarafından detaylı açıklamaları mevcuttur. Ayrıca İslam dünyasında Umeri’nin de barutun yapım ve kullanışıyla ilgili bir eser verdiği bilgilerimiz arasında yer almaktadır.